Opus Vitae<\/em> Choderlos de Laclosa jest cz\u0119sto por\u00f3wnywane do \u201eKsi\u0119cia\u201d Niccolo Machiavellego ze wzgl\u0119du na ogromny wp\u0142yw, jaki wywar\u0142o na mentalno\u015b\u0107 epoki: \u201eNiebezpieczne zwi\u0105zki\u201d kszta\u0142towa\u0142y nowe regu\u0142y moralno\u015bci mi\u0142osnej we Francji, a \u201eKsi\u0105\u017c\u0119\u201d moralno\u015b\u0107 polityczn\u0105 XVI-wiecznych W\u0142och. Wydane 250 lat wcze\u015bniej dzie\u0142o Machiavelli nie by\u0142o jedynym w jego tw\u00f3rczo\u015bci, ale na pewno jedynym kojarzonym z nim powszechnie. Florentczyk by\u0142 politykiem z krwi i ko\u015bci, a \u201eKsi\u0105\u017c\u0119\u201d, to podr\u0119cznik skutecznego sprawowania w\u0142adzy. I tu pojawia si\u0119 czynnik zapewniaj\u0105cy mu wielk\u0105 popularno\u015b\u0107, czyli\u2026 znowu kontrowersje. W uj\u0119ciu autora rz\u0105dzenie usprawiedliwia wyzbycie si\u0119 wszelkich moralnych zahamowa\u0144, liczy si\u0119 bowiem skuteczno\u015b\u0107 w\u0142adcy, a nie kodeks etyczny. Wi\u0119cej strachu ni\u017c uwielbienia u poddanych, okrucie\u0144stwo, podst\u0119p i rozwi\u0105zania si\u0142owe \u2013 takich rad udziela\u0142 w\u0142oski polityk. Dla wi\u0119kszo\u015bci obiorc\u00f3w \u201eKsi\u0105\u017c\u0119\u201d by\u0142 dzie\u0142em niegodziwym, poniewa\u017c \u00f3wcze\u015bni my\u015bliciele wskazywali w\u0142adcom etos oparty na cnotach, jak roztropno\u015b\u0107, czy sprawiedliwo\u015b\u0107. Machiavelli negowa\u0142 takie zdania twierdz\u0105c, \u017ce cel u\u015bwi\u0119ca \u015brodki, a w\u0142adca musi by\u0107 zarazem sprytnym lisem i silnym lwem.<\/p>\n Dante Alighieri tak\u017ce by\u0142 politykiem z Florencji. Wprawdzie, mniej zaanga\u017cowanym od Machiavellego, ale to nie uchroni\u0142o go przed przykrymi konsekwencjami swoich wybor\u00f3w. Opowiedzia\u0142 si\u0119 za stronnictwem, kt\u00f3re przegra\u0142o walk\u0119 o w\u0142adz\u0119, a jego adwersarze postanowili skaza\u0107 go na wygnanie. Nie wr\u00f3ci\u0142 ju\u017c do rodzinnego miasta. Sp\u0119dzi\u0142 ponad 20 lat \u017cycia w Weronie oraz Rawennie i w\u0142a\u015bnie wtedy powsta\u0142y prawie wszystkie jego dzie\u0142a, a w\u015br\u00f3d nich \u201eBoska Komedia\u201d. Fabu\u0142a poematu opiera si\u0119 na w\u0119dr\u00f3wce bohatera i zarazem narratora do \u015bwiata zmar\u0142ych, na kt\u00f3ry sk\u0142adaj\u0105 si\u0119: Piek\u0142o, Czy\u015bciec i Raj. Katabaz\u0119, czyli motyw zej\u015bcia w za\u015bwiaty, Dante zaczerpn\u0105\u0142 z mit\u00f3w greckich oraz z \u201eEneidy\u201d Wergiliusza, ale motywacje do napisania bra\u0142 z w\u0142asnego do\u015bwiadczenia. Wygnany, odci\u0119ty od dotychczasowego \u017cycia, pe\u0142en \u017calu i smutku, szuka\u0142 \u017ar\u00f3de\u0142 z\u0142a i podejmowa\u0142 pr\u00f3b\u0119 zrekonstruowania w\u0142a\u015bciwego porz\u0105dku \u015bwiata. By\u0142 wr\u0119cz przekonany, \u017ce pisze poemat pod wp\u0142ywem si\u0142 niebia\u0144skich i piekielnych. Budowa utworu nawi\u0105zuje do \u015bredniowiecznej symboliki liczb \u2013 to tryptyk: trzy ksi\u0119gi po 33 pie\u015bni (Tr\u00f3jca \u015awi\u0119ta) plus pie\u015b\u0144 wst\u0119pna (liczba sto oznaczaj\u0105ca doskona\u0142o\u015b\u0107). Alegorie, metafory, peryfrazy, oksymorony, postacie z cechami z opis\u00f3w biblijnych \u2013 \u015brodki stylistyczne i stylizacje biblijne z pewno\u015bci\u0105 przyczyni\u0142y si\u0119 do ponadczasowo\u015bci dzie\u0142a. Dante chcia\u0142 spe\u0142ni\u0107 misj\u0119 moraln\u0105: odkry\u0107\u00a0 z\u0142o, kt\u00f3re spowi\u0142o \u015bwiat i pokaza\u0107, co do tego doprowadzi\u0142o oraz wezwa\u0107 do powrotu na drog\u0119 cnoty. Utw\u00f3r urasta do rozmiar\u00f3w wizji przysz\u0142o\u015bci przy jednoczesnym krytycznym stosunku do rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n Pozostajemy w kr\u0119gach \u015br\u00f3dziemnomorskich i przedstawiamy \u201ePrzemy\u015blnego szlachcica Don Kichote z Manczy\u201d. Powie\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 napisa\u0142 Miguel de Cervantes Saavedra (ur. 29 wrze\u015bnia 1547 r., zm. 22 kwietnia 1616 r.), to – pe\u0142na ironii i satyry – historia b\u0142\u0119dnego rycerza oraz jego giermka. Natomiast dzieje autora, to pasmo nieszcz\u0119\u015b\u0107. Pomimo bohaterskiej postawy w bitwie w zatoce Lepanto, nie ustrzeg\u0142 si\u0119 ran, kt\u00f3re spowodowa\u0142y nieodwracalne unieruchomienie lewej r\u0119ki, a w trakcie powrotu do Hiszpanii porwali go berberyjscy korsarze. Sp\u0119dzi\u0142 w niewoli pi\u0119\u0107 lat. Po uwolnieniu zaci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 do wojska, ale na kr\u00f3tko – postanowi\u0142 po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 pisarstwu. Powie\u015b\u0107 i dwie sztuki, kt\u00f3re wyda\u0142 okaza\u0142y si\u0119 kompletnym fiaskiem. Popad\u0142 w powa\u017cne k\u0142opoty finansowe i musia\u0142 zmieni\u0107 profesj\u0119. Stanowisko komisarza do spraw zaopatrzenia Wielkiej Armady przynios\u0142o mu\u2026 pobyt w wi\u0119zieniu. Oskar\u017cony o dzia\u0142anie na niekorzy\u015b\u0107 Armady sp\u0119dzi\u0142 kilka dni w areszcie,\u00a0 ale z\u0142a s\u0142awa ci\u0105gn\u0119\u0142a si\u0119 za nim d\u0142u\u017cej. Dwa lata by\u0142 poborc\u0105 podatkowym, lecz wr\u00f3ci\u0142y dawne niewyja\u015bnione sprawy i znowu trafi\u0142 do wi\u0119zienia. Kolejna wa\u017cna nota w biografii i znowu pech \u2013 w 1604 roku odsprzeda\u0142 prawa do powie\u015bci o pewnym szlachcicu z Manczy. Powie\u015b\u0107 zyska\u0142a wielk\u0105 s\u0142aw\u0119 i dopiero druga cz\u0119\u015b\u0107 – wydana w 1615 – przynios\u0142a mu profity. Te\u017c na kr\u00f3tko: Cervantes zmar\u0142 w 1616 roku. O s\u0142awie \u201eDon Kichota\u201d zadecydowa\u0142 nie kto inny, jak sam Don Kichot. W powie\u015bci najwa\u017cniejszy jest jej bohater. Gdyby nie ta oryginalna kreacja, gdyby nie ta ca\u0142a przedziwna, ale i niezwykle zmy\u015blna osobowo\u015b\u0107, na nic zda\u0142aby si\u0119 najcelniejsza nawet ironia, a ca\u0142a historia nie zdo\u0142a\u0142aby zachwyci\u0107 ca\u0142ej rzeszy czytelnik\u00f3w. B\u0142\u0119dny rycerz oraz jego bardziej rozgarni\u0119ty giermek, to kpina z rzeczywisto\u015bci wywodz\u0105cej si\u0119 z \u00f3wczesnych romans\u00f3w rycerskich. Z\u0142o\u017cono\u015b\u0107, niejednorodno\u015b\u0107 i wieloznaczno\u015b\u0107 dzie\u0142a sprawia, \u017ce ka\u017cda epoka odkrywa je na nowo poprzez pryzmat dominuj\u0105cych w niej problem\u00f3w i \u015bwiatopogl\u0105du, a wielu wybitnych pisarzy inspirowa\u0142o si\u0119 nim. O s\u0142awie \u201eDon Kichota\u201d niech za\u015bwiadczy ilo\u015b\u0107 przek\u0142ad\u00f3w: 287 na j\u0119zyk francuski, 246 na angielski, czy 119 na j\u0119zyk niemiecki. Do tego ponad 60 film\u00f3w powsta\u0142ych na podstawie ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.biblioteka-sepolno.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Pisarze-jednej-ksi\u0105\u017cki.1.jpg\" "\\"Pisarze")
<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"