Urodzony w 1891 roku Michai\u0142 Afanasjewicz Bu\u0142hakow<\/strong> ma na koncie ca\u0142y katalog tytu\u0142\u00f3w, ale kto potrafi wymieni\u0107 wi\u0119cej ni\u017c \u201eMistrza i Ma\u0142gorzat\u0119\u201d? W jego dorobku ta gwiazda \u015bwieci tak mocno, \u017ce swoim blaskiem przy\u0107miewa inne, chocia\u017c krytycy zgodnie twierdz\u0105, \u017ce owe nie s\u0105 wcale z\u0142e. Bu\u0142hakow sko\u0144czy\u0142 medycyn\u0119, prowadzi\u0142 szpital, odda\u0142 ojczy\u017anie co jej w czasie s\u0142u\u017cby w wojsku (walczy\u0142 te\u017c z uzale\u017cnieniem od morfiny), a od lat 20. XX wieku odda\u0142 si\u0119 ca\u0142kowicie pasji literackiej. Mn\u00f3stwo podr\u00f3\u017cowa\u0142, co wi\u0105za\u0142o si\u0119 ze zmianami profesji (m.in. reporter, konferansjer, urz\u0119dnik) oraz stanu cywilnego \u2013 by\u0142 trzykrotnie \u017conaty. Pisa\u0142 do szuflady ze wzgl\u0119du na cenzur\u0119, a najwi\u0119ksze z jego dzie\u0142 (w kt\u00f3rym podda\u0142 ocenie \u00f3wczesn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 polityczn\u0105) powstawa\u0142o 10 lat. Umar\u0142 na nerczyc\u0119 (na kt\u00f3r\u0105 zmar\u0142 te\u017c jego ojciec) w 1940 roku, prawie do ostatnich chwil modyfikuj\u0105c tekst \u201eMistrza i Ma\u0142gorzaty\u201d.<\/p>\n R\u00f3wie\u015bnikiem Bu\u0142hakowa by\u0142 Borys Pasternak.<\/strong> Wywodzi\u0142 si\u0119 z artystycznie utalentowanej rodziny \u2013 matka by\u0142a pianistk\u0105, a ojciec malarzem. M\u0142ody Pasternak chcia\u0142 spr\u00f3bowa\u0107 swoich si\u0142 na wydziale kompozycji w konserwatorium w Moskwie, lecz nie mia\u0142 s\u0142uchu absolutnego i musia\u0142 zadowoli\u0107 si\u0119 studiami z filozofii. Te ostatecznie porzuci\u0142 i osiad\u0142 w Moskwie w\u015br\u00f3d poet\u00f3w i pisarzy. W latach 30. XX wieku mia\u0142 ju\u017c uznan\u0105 pozycj\u0119 w \u015brodowisku i wtedy te\u017c dopad\u0142 go kryzys tw\u00f3rczy. Komunistyczny re\u017cim wymaga\u0142 od niego jego gloryfikacji. Na to nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 zgodzi\u0107 i mi\u0119dzy 1936\u00a0 1944 rokiem nie wydano \u017cadnej jego pracy.<\/em> Dopiero lata powojenne i jego opus magnum, czyli \u201eDoktor \u017bywago\u201d przynios\u0142y mu prawdziw\u0105 s\u0142aw\u0119. Pasternak pisa\u0142 sw\u0105 powie\u015b\u0107, by w nieco zakamuflowany, ale jednak dostatecznie czytelny spos\u00f3b, wyrazi\u0107 dezaprobat\u0119 wobec tego, co dzia\u0142o si\u0119 w jego ojczy\u017anie. Wprawdzie, ksi\u0105\u017cki nie zechciano wyda\u0107 w Moskwie (m\u00f3wiono, \u017ce g\u0142osi antyrewolucyjne has\u0142a), lecz znalaz\u0142 si\u0119 w\u0142oski wydawca w Mediolanie. Rok po wydaniu, w roku 1958, Pasternak otrzyma\u0142 literack\u0105 Nagrod\u0119 Nobla \u2013 za osi\u0105gni\u0119cia w poezji lirycznej, lecz mimo tego uzasadnienia jego sukces ju\u017c w\u00f3wczas \u0142\u0105czono niemal wy\u0142\u0105cznie z ksi\u0105\u017ck\u0105 o doktorze Juriju \u017bywago. Ze wzgl\u0119du na naciski ze strony w\u0142adz, nie odebra\u0142 jej. Mimo to sta\u0142 si\u0119 ofiar\u0105 nagonki przez co pogorszy\u0142 si\u0119 jego stan zdrowia. Dwa lata p\u00f3\u017aniej zmar\u0142. W 1988 roku \u201eDoktora \u017bywago\u201d wydano w Rosji.<\/p>\n Najobszerniejsze dzie\u0142o w dorobku ostatniego Rosjanina w zestawieniu, jednoznacznie kojarzy jego nazwisko z tytu\u0142em. Aleksander So\u0142\u017cenicyn<\/strong> nie spieszy\u0142 si\u0119 z wydaniem \u201eArchipelagu GU\u0141ag\u201d, lecz zmusi\u0142o go do tego\u2026 przyznanie mu literackiej Nagrody Nobla w roku 1970. Nie spodoba\u0142o si\u0119 to \u00f3wczesnej w\u0142adzy, kt\u00f3ra wszelkie gratyfikacje z zachodu traktowa\u0142a nadzwyczaj wrogo. Skonfiskowano mu r\u0119kopis ksi\u0105\u017cki, lecz uda\u0142o si\u0119 wyda\u0107 j\u0105 za granic\u0105. Od tamtej pory zmieni\u0142a si\u0119 \u015bwiadomo\u015b\u0107 historyczna mieszka\u0144c\u00f3w Europy. Nikt tak wyrazi\u015bcie i szczeg\u00f3\u0142owo nie udokumentowa\u0142 praktyk komunistycznej w\u0142adzy. Pi\u0119\u0107 lat po przyznaniu Nobla (kt\u00f3rego nie odebra\u0142 ze wzgl\u0119du na gro\u017c\u0105ce konsekwencje) zosta\u0142 pozbawiony obywatelstwa i wydalony z ZSRR. So\u0142\u017cenicyn zawsze podkre\u015bla\u0142, \u017ce nie zdradzi\u0142 Rosji, ale krytykuje ustr\u00f3j i prosi\u0142, by nie traktowa\u0107 s\u0142\u00f3w radziecki i rosyjski jako synonim\u00f3w. Mimo i\u017c przebywa\u0142 poza granicami, to dla Rosjan pozostawa\u0142 g\u0142osem sumienia i moralnym autorytetem. Wr\u00f3ci\u0142 do kraju w 1994 roku i przekona\u0142 si\u0119, \u017ce Rosja nie pod\u0105\u017cy\u0142a szlakiem zmian, do kt\u00f3rych nawo\u0142ywa\u0142 z Zachodu. \u201eArchipelag\u2026\u201d opowiada o martyrologii narod\u00f3w by\u0142ego ZSRR w latach 1918-1956. Okres ten zosta\u0142 przedstawiony z perspektywy konkretnych os\u00f3b oraz piek\u0142a, przez kt\u00f3re musia\u0142 przej\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wny bohater. Ukazana rzeczywisto\u015b\u0107, bezduszna, absurdalna, a przede wszystkim przesycona niewyobra\u017calnym cierpieniem, jest prawdziwa i nie przejaskrawiona. Sam autor prze\u017cy\u0142 osiem lat obozu pracy na Syberii (1945-53).<\/p>\n Erich Maria Remarque<\/strong> na froncie I wojny \u015bwiatowej by\u0142 sze\u015b\u0107 tygodni, poniewa\u017c dozna\u0142 powa\u017cnych obra\u017ce\u0144 i przez to na ponad rok trafi\u0142 do szpitala. Niezwykle traumatyczne prze\u017cycia, w tym \u015bmier\u0107 przyjaciela, doprowadzi\u0142y go p\u00f3\u017aniej do alkoholizmu. Po wojnie ima\u0142 si\u0119 r\u00f3\u017cnych zaj\u0119\u0107, a w po\u0142owie lat 20. zacz\u0105\u0142 pisa\u0107. Jego antywojenna, ukazuj\u0105ca najciemniejsze strony p\u00f3l bitewnych, ksi\u0105\u017cka \u201eNa Zachodzie bez zmian\u201d ukaza\u0142a si\u0119 w 1929 roku i sta\u0142a si\u0119 przyczyn\u0105 jego emigracji. Remarque opu\u015bci\u0142 Niemcy tu\u017c przed doj\u015bciem nazist\u00f3w do w\u0142adzy i dzi\u0119ki temu ocala\u0142. Jego dzie\u0142o, niezwykle popularne, palono na stosach, a posiadanie egzemplarza sta\u0142o si\u0119 przest\u0119pstwem. Autor \u017cy\u0142 w Szwajcarii, a w 1939 przeprowadzi\u0142 si\u0119 do Stan\u00f3w Zjednoczonych, z kt\u00f3rych wr\u00f3ci\u0142 po dekadzie. Ca\u0142y ten czas \u017cy\u0142 w przepychu, nie stroni\u0105c od alkoholu i bujnego \u017cycia towarzyskiego. Zmar\u0142 w 1958 roku na sz\u00f3sty z kolei udar m\u00f3zgu. \u201eNa Zachodzie bez zmian\u201d uznaje si\u0119 za antywojenny manifest wszech czas\u00f3w i \u015bwieci najja\u015bniej w tw\u00f3rczo\u015bci autora, kt\u00f3ry napisa\u0142 kilkadziesi\u0105t (bardzo warto\u015bciowych) ksi\u0105\u017cek.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.biblioteka-sepolno.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/Pisarze-jednej-ksi\u0105\u017cki..jpg\" "\\"Pisarze")
<\/a><\/p>\n